Blokowanie skarpet. Po co to robić i jak zrobić to dobrze?

Blokowanie skarpet. Po co to robić i jak zrobić to dobrze?

Październik to Socktober – miesiąc, w którym szczególnie dobrze jest mieć na drutach kolejną parę skarpet. Jeśli właśnie dziergacie swoje skarpetkowe zapasy na chłodniejsze miesiące lub szykujecie już świąteczne prezenty w formie skarpet dzierganych z sercem, po zakończeniu pracy warto poświęcić chwilę również na ich staranne wykończenie.

Jednym z ostatnich etapów jest blokowanie skarpet. Nie jest ono konieczne przy każdej parze, ale potrafi wyraźnie poprawić wygląd dzianiny i nadać skarpetkom ich właściwy, “profesjonalny” kształt. Szczególnie dobrze widać to przy ażurach, warkoczach i innych wzorach strukturalnych. W robocie i w praniu oczka mogą się nieco przesunąć, a wzór stracić wyrazistość. Odpowiednio ułożona i wysuszona na blokerze skarpeta odzyskuje uporządkowany kształt i wtedy można w pełni zobaczyć efekt swojej pracy i walory użytej do niej włóczki.

Czy każdą skarpetę trzeba blokować?

Nie. Przy prostej skarpecie wykonanej dżersejem (gładkim ściegiem) efekt blokowania może być niewielki i jeśli podoba Wam się jej wygląd po praniu, możecie spokojnie na tym poprzestać.

Blokowanie szczególnie warto rozważyć wtedy, gdy skarpeta ma:

  • ażurowy lub koronkowy wzór,
  • warkocze albo inną wyraźną strukturę,
  • wzór żakardowy,
  • nierówne oczka po praniu,
  • kształt lub wielkość, które wymagają drobnej poprawy.

Wbrew pozorom nie chodzi o mocne rozciąganie skarpety. Celem jest przede wszystkim nadanie jej właściwego kształtu i poprawa wyglądu dzianiny.

skarpety na blokerach KnitPro Aqua
skarpety na blokerach KnitPro Aqua

Kiedy najlepiej blokować skarpety?

Najlepiej zrobić to po zakończeniu dziergania i po pierwszym praniu. Woda pozwala włóknom się rozluźnić, a skarpetę można wtedy łatwiej ułożyć i nadać jej ostateczny kształt. Niektórzy blokują skarpety tuż po praniu, a inni uważają, że skarpetę należy blokować dopiero, gdy już nieco przeschnie w stanie rozłożonym. Na podstawie własnych doświadczeń stwierdzam, że należę do tej drugiej grupy. Lekko podsuszoną skarpetkę łatwiej jest naciągnąć na blokery i nie ryzykuje się jej zbytniego rozciągniecia przy tym procederze.

Pamiętajcie, by sposób prania zawsze należy dopasować do rodzaju włóczki. Szczególnie w przypadku wełny i delikatnych włókien nie warto eksperymentować z wysoką temperaturą ani intensywnym wirowaniem. Włóczki skarpetkowe z dodatkiem poliamidu, nylonu i podobnych włókien możecie śmiało prać w pralce na programie dla wełny. Niektóre przeżyją nawet wyższe temperatury, ale lepiej nie próbować. No, i nie wrzucajcie ręcznie dzierganych skarpet do suszarki!!!

Czego potrzebujemy do blokowania skarpet?

Do prostego blokowania potrzebujecie przede wszystkim wody, ręcznika i miejsca, w którym skarpety będą mogły spokojnie wyschnąć. Najwygodniejszym rozwiązaniem są jednak specjalne blokery do skarpet. Mają już kształt stopy, więc wystarczy naciągnąć na nie wilgotną skarpetę i pozostawić ją do pełnego wyschnięcia. Do blokowania można również użyć maty i szpilek, ale przy skarpetach specjalne blokery są po prostu znacznie wygodniejsze.

Jeśli chodzi o formy do blokowania polecam najbardziej blokery akrylowe. Drewniane są co prawda czasem bardzo piękne i ozdobne, doskonale wyglądają na zdjęciach, ale dla mnie osobiście nawlekanie, względnie przesuwanie wilgotnych skarpet na blokerach akrylowych jest łatwiejsze i unikam dzięki temu zupełnie zahaczania dzianiny o brzegi. Co do blokerów metalowych, na razie się nie wypowiadam, bo ich nigdy nie używałam.

czerwone skarpety na drutach z wloczki Warm Cozy Performance blokowane na drewnianych blokerach do skarpet 1
czerwone skarpety na drutach z wloczki Warm Cozy Performance blokowane na drewnianych blokerach do skarpet 1

Jak blokować skarpety krok po kroku?

1. Wypierz skarpety

Po zakończeniu dziergania wypierz skarpety zgodnie z zaleceniami dla użytej włóczki. Niektóre włóczki można prać ręcznie, inne nadają się do delikatnego programu w pralce, jak wyżej pisałam, ale zawsze warto sprawdzić informacje producenta na banderoli.

2. Usuń nadmiar wody

Nie wykręcaj mokrych skarpet i absolutnie wrzucaj ich do suszarki bębnowej. Delikatnie odciśnij wodę, a jeśli są bardzo mokre, zawiń je w ręcznik i lekko odciśnij.

3. Naciągnij skarpetę na bloker

Wsuń bloker do środka skarpety i delikatnie dopasuj dzianinę do jego kształtu. Zwróć uwagę przede wszystkim na piętę, palce i ściągacz cholewki. Nie rozciągaj skarpety na siłę. Bloker ma pomóc nadać jej kształt, a nie zwiększyć ją o kilka rozmiarów!

4. Pozostaw do wyschnięcia

Po ułożeniu skarpety na blokerze pozostaw ją do całkowitego wyschnięcia, najlepiej na jakimś wodoodpornym podłożu, grubym ręczniku lub styropianowej podkładce. Nie trzeba jej w tym czasie poprawiać ani dodatkowo naciągać. Pamiętaj jedynie, by po jakimś czasie przełożyć ją “na drugi boczek” dla równomiernego wysychania. No, i nie susz skarpet (ani żadnych innych dzianin) na słońcu!

Po wyschnięciu zdejmij delikatnie skarpetę z blokerów. Gotowe!

Jak mocno naciągać skarpetę?

To jedno z najczęstszych pytań przy pierwszym blokowaniu. Odpowiedź jest jedna i prosta: delikatnie! Skarpeta powinna przylegać do blokerów i przyjąć ich kształt, ale nie powinna być mocno rozciągnięta. Jeśli trzeba użyć dużej siły, prawdopodobnie bloker jest zbyt duży albo skarpeta została wydziergana w mniejszym rozmiarze. Lepiej wówczas z tego zrezygnować i zostawić ją ułożoną ręcznie do wyschnięcia.

Blokowanie na blokerach czy na macie?

Obie metody działają, ale mają trochę inne zastosowanie.

Metoda Zalety Wady
Blokery do skarpet Szybkie, proste i powtarzalne. Od razu nadają skarpecie kształt stopy. Trzeba kupić odpowiedni rozmiar blokerów.
Mata + szpilki Uniwersalne rozwiązanie, przydatne także do chust, swetrów i innych dzianin. Wymaga więcej pracy i starannego przypinania dzianiny, by nie powstały na jej brzegach “dziubki”.
Domowe sposoby Nie wymagają kupowania dodatkowych akcesoriów. Trudniej uzyskać idealny kształt. W trakcie suszenia kształt należy kilkakrotnie poprawiać.

Nie wyobrażam sobie nieblokowania skarpet żakardowych. Te powstałe ze wzoru to Hypnotize Me Socks z włóczki Hot Socks Merino (Grundl) mają tak ciekawy, ale drobny wzór, że bez blokowania był niewyraźny i nierówny. Po blokowaniu zadziała się magia!

skarpetki hypnotize me socks grundl hot socks merino woolloop_600x600
skarpetki hypnotize me socks grundl hot socks merino woolloop

A tu z kolei mamy Bromo Socks ze skomplikowanym wzorem strukturalnym i ażurowym. Wieeeeele zawdzięczają blokowaniu.

Bromo Socks wloczka Durable Soqs woolloop
Bromo Socks wloczka Durable Soqs woolloop

FAQ – najczęstsze pytania o blokowanie skarpet

Czy można blokować skarpety bez blokerów?

Oczywiście. Blokery nie są konieczne, żeby skarpety wyglądały dobrze. Można wykorzystać matę do blokowania i szpilki albo po prostu odpowiednio ułożyć wilgotną skarpetę na płasko. Specjalne blokery do skarpet mają jednak jedną dużą zaletę: za każdym razem uzyskasz dokładny kształt, bez poprawek. Przy dzierganiu kolejnych par jest to po prostu wygodne.

Czy każda włóczka zachowuje się w blokowaniu tak samo?

Nie. Efekt blokowania zależy między innymi od składu włóczki i konstrukcji dzianiny oraz Twojego sposobu dziergania. Wełna i merino mogą wyraźnie zmienić wygląd po praniu, a niektóre włóczki po zwilżeniu stają się bardziej miękkie i lepiej pokazują strukturę wzoru. Przy nowej włóczce warto sprawdzić jej zalecenia dotyczące prania. To szczególnie ważne w przypadku delikatnych włókien. Można i warto zrobić i wyprać a potem zblokować próbkę.

Czy trzeba blokować skarpety po każdym praniu?

Nie. Jeśli po praniu skarpeta zachowała odpowiedni kształt i wygląd, nie ma potrzeby każdorazowego blokowania jej od nowa. Blokowanie ma przede wszystkim pomóc wtedy, gdy dzianina tego potrzebuje, zwykle tuż po jej zdjęciu z drutów. Potem “pamięta” niejako nadany jej w pierwszym blokowaniu kształt.

Czy skarpety blokuje się mokre czy suche?

Wilgotne. Po praniu należy delikatnie usunąć nadmiar wody, a następnie naciągnąć skarpetę na bloker lub ułożyć ją na macie. Nie trzeba czekać, aż skarpeta całkowicie wyschnie.

Jak dobrać rozmiar blokerów do skarpet?

Rozmiar blokerów powinien odpowiadać rozmiarowi i długości gotowej skarpety. Nie warto wybierać większych blokerów tylko po to, żeby mocniej rozciągnąć dzianinę.

Czy można blokować skarpety z włóczki z domieszką nylonu?

Tak. Wiele włóczek skarpetkowych zawiera domieszkę nylonu i można je blokować po praniu.

Czy do blokowania skarpet potrzebna jest mata?

Nie. Przy użyciu specjalnych blokerów do skarpet mata i szpilki nie są potrzebne. Wystarczy naciągnąć wilgotną skarpetę na bloker i pozostawić ją do wyschnięcia.

Czy blokowanie zmienia rozmiar skarpety?

Może delikatnie wpłynąć na wymiary dzianiny, dlatego nie należy nadmiernie jej rozciągać. Celem blokowania jest przede wszystkim uporządkowanie oczek i nadanie skarpecie i jej wzorowi odpowiedniego kształtu.

Na koniec

Blokowanie skarpet nie jest jakąś tajemną wiedzą i skomplikowanym rytuałem. Przy użyciu blokerów zajmuje niewiele czasu, a szczególnie przy skarpetach z ciekawym wzorem pozwala dobrze pokazać efekt całego dziergania. Jeśli dziergacie skarpety regularnie, blokery KnitPro Aqua są jednym z tych akcesoriów, które  warto mieć pod ręką.